De eerste RouwHerkenner werd onlangs uitgereikt in Zuylen. Rouwbegeleider Lisianne Fennema uit Oosterhout is bedenker van de broche die rouw subtiel zichtbaar maakt. Zodat er voorzichtig aandacht aan besteed kan worden. Dat helpt in het rouwproces. “Rouw verweef je in je leven om daarna verder te kunnen.”

Fennema werkt al 22 jaar als rouwbegeleider bij het Bredase uitvaartcentrum Zuylen. Bij zo’n 400 uitvaarten nam ze de nazorg voor haar rekening. “Na zes weken is er een gesprek en daarna geef ik mensen mijn mailadres. Degenen die er behoefte aan hebben kunnen contact opnemen. En ze zijn welkom bij de betekenisvolle bijeenkomsten die ik organiseer. Vaak met prachtige muziek en een spreker, zoals Adriaan van Dis.” Waardevol is ook de pauze, want daar ontmoeten mensen anderen die in hetzelfde schuitje zitten. “Die verbinding, die is heel belangrijk.”

Houvast

Tegenwoordig is rouw immers niet meer zichtbaar zoals dat vroeger was, toen er andere tradities waren. “Er waren rituelen vanuit de kerk. Of je kon aan de kleding zien dat iemand in de rouw was. Die tradities boden houvast. Zo kon de omgeving er rekening mee houden.” Die houvast is er nu stukken minder.

“Zo in het tweede jaar na een overlijden wordt de aandacht van de omgeving minder. Soms reageren mensen met een opmerking als ‘Ach, je hebt toch nog een kind’. Men gaat vaak alweer verder, terwijl de rouwende soms wel behoefte heeft om over zijn verlies te praten.” Daardoor kreeg Fennema het idee: zou het niet mooi zijn als er een hedendaags rouwsymbool komt waaraan de omgeving kan zien dat iemand rouwt? Dan kunnen mensen voorzichtiger met die persoon omgaan of iemand juist wat extra aandacht geven. Dat kan bijdragen aan het rouwproces. Nee, niet de rouwverwerking. “Want rouw verwerk je niet,” zegt Fennema, “Rouw gaat levenslang mee. Rouw verweef je in je leven om daarna verder te kunnen.”

Toen ontstond bij haar de gedachte aan een beeld, een sieraad, als rouwsymbool. Haar werkgever Zuylen en de brancheorganisatie reageerden positief. Kunstenaar Myrthe Koppelaar uit Breda werd benaderd. Zij ontwierp de broche, waarin een hart is te herkennen. De broche werd onlangs uitgereikt tijdens de 25e betekenisvolle bijeenkomst bij Zuylen. Een mooie reactie kreeg Fennema van een mevrouw. “Die vertelde dat ze zich met haar verdriet in de lange rij bij Schiphol enorm verloren voelde. ‘Zou er hier dan niemand zijn, die zich ook zo voelt?’ Zij had zo’n rouwsymbool erg gemist en was er blij mee.”

Symbool van rouw

Fennema is trots op de broche die er nu is, in een fraai doosje. “Het is mijn droom dat de RouwHerkenner in onze maatschappij gaat leven en zo als symbool van rouw wordt herkend.” Dan kun je zonder woorden zeggen dat je een verlies met je meedraagt. “En wanneer iemand de broche wil opdoen, dat bepaalt hij of zij natuurlijk zelf.” Iedereen rouwt immers op zijn eigen manier. “Er is geen goed of fout.”

“De belangstelling ervoor was overweldigend,” vertelt Fennema die diverse interviews gaf, ook bij EditieNL. “Maar we doen dit natuurlijk met het hele team van uitvaartverzorgenden,” zegt ze. Behalve de broche, komt er ook een armbandje. En ze zijn nog volop bezig met het opzetten van de website en het maken van flyers. Via de website van Zuylen (www.zuylen.nl/rouwherkenner) kunt u alvast uw belangstelling kenbaar maken.

CC (foto’s Loet Koreman)