Dat snot, zou je het niet anders noemen, had de Friese uitgever Elikser nog geprobeerd. Tranen misschien? Maar nee, Elsbeth Kuysters wist het zeker. Want soms dwarrelen zinnen in haar op, zoals ‘de glans van snot’. Toen ze hoorde hoe een rups zichzelf in smurrie verandert om te kunnen ontpoppen. Dat snot staat symbool voor crisis, rouw en verdriet. Daaruit ontstaat de vlinder, een nieuw begin. Zelfs na de dood van haar enige kind Sara (17) kon er bij Kuysters iets nieuws ontstaan. Snot bleef snot.

Na de zelfgekozen dood van Sara, voor wie het leven een worsteling was, ging Kuysters erover schrijven. “Dat geeft me rust.” In dit tweede boek beschreef ze niet alleen het rauwe verdriet van verlies, maar ook dat Sara’s dood haar niet ongelukkig heeft gemaakt. “Rouw mag oneindig zijn, net zoals haar liefde voor overleden dierbaren eeuwig is.”

Afgelopen vrijdag was de boekpresentatie in de Bussel. Op het podium stond het hoedje voor Prinsjesdag. Een eenvoudig hoedje, jawel met een vlinder. De Brabantse commissaris van de Koning heeft Elsbeth Kuysters en echtgenoot Frans Brekelmans uitgenodigd. Kuysters’ missie om met het magazine Saarisnietgek, de mentale gezondheid voor leerlingen uit groep 7 en 8 bespreekbaar te maken, kreeg veel navolging. Ruim 10.000 kinderen ontvingen al een exemplaar.

Luister en zwijg

Manu Keirse, bekend specialist op het gebied van rouw, was uitgenodigd. Hij vertelde hoe de dood uit de huiskamers is verbannen naar verpleeghuizen en hospices. Zijn missie is het sterven in de samenleving te hervormen. “Alles wat leeft gaat dood.” Iedereen komt er vroeg of laat mee in aanraking. “Maar mensen weten niet meer wat ze moeten zeggen. Terwijl je voor rouwen juist verbinding nodig hebt.” Hoe ga je om met iemand die rouwt? Zelf had hij voor zo’n gesprek op iedere hand een woord geschreven: ‘luisteren’ en ‘ zwijgen’. “Neem de tijd en laat de rouwende praten. Jij luistert.”

Na twee ingetogen liedjes door psycholoog/kleinkunstartiest Machteld Stakelbeek klonk Sara’s heldere kinderstem uit de speakers. Zij zong het lied van Sneeuwvlokje. Vervolgens las haar moeder een fragment voor, over haar wandeling in het winterlandschap, waar Sara zo van hield.

Tweede exemplaar

Frans Brekelmans nam het tweede exemplaar van het boek in ontvangst. Het eerste ging naar Jan Siebelink die het voorwoord schreef in het vorige boek ‘Moederhart vol liefde’, maar hij kon er niet bij zijn. Geen bloemen had Kuysters bepaald, maar manlief zat niet aan een leiband zo bleek. De sprekers kregen van hem een eenvoudig herfstboeket.

Keirse merkte nog op: “Saar leefde intens. Met dit boek heb je jaren toegevoegd aan Saars leven.” Want via sneeuwvlokjes en andere herinneringen kwam Saar weer tot leven. “Iedereen heeft snot,” zei Kuysters tot slot tegen de aanwezigen in de volle kleine zaal. “Ik hoop dat jullie ook de glans kunnen vinden.”

CC