Getoeter, remmende banden, metaalgerinkel en veel lawaai. Een man in een gehavend kostuum kwam, met een stuur in zijn hand, verdwaasd het toneel op. Tussen vuilniszakken, dozen en een met troep gevuld winkelwagentje lag voor een muur iemand in een slaapzak. Zo begon de Zoldertejater-voorstelling ‘Als de merels zingen’ van schrijver-regisseur Gerben Wiersma. Afgelopen weekend werd dit twee keer opgevoerd in de kleine zaal van theater de Bussel.

Elk jaar speelt het Zoldertejater een productie in de Bussel. Jarenlang deed Gerben Wiersma als speler mee. Tot hij toegaf aan een oude liefde en een opleiding deed bij de Paul van Vliet Academie. Vorig jaar studeerde hij als kleinkunstenaar af en nu debuteerde hij met dit script als schrijver.

Afgebrande boerderij

Er was een intieme productie beloofd. Omdat de kleine zaal van de Bussel zaterdagavond nog niet voor de helft gevuld was, voelde dat ook wel zo. Nee, natuurlijk stond er geen Jeroen Spitzenberger op het podium, zoals in het stuk van Tsjechov dat donderdag in De Bussel werd opgevoerd. De spelers van amateurtoneelvereniging het Zoldertejater speelden niet allemaal even overtuigend, maar met veel plezier. De vereniging bestaat al meer dan 75 jaar en heeft in de loop der jaren velerlei repertoire vertolkt. Het decor met de ruïne van een boerderij bestond ooit echt. Op die plek met merelgezang speelde regisseur Wiersma als kind. Op het toneel vielen die prettige herinneringen samen met een dreigende ondertoon en ontdekte de hoofdpersoon dat je soms geen tweede kans meer krijgt.

Het verhaal vervolgde met zwerver Homie, die zich ontfermde over de gecrashte man. Die leed aan geheugenverlies en stukje bij beetje kwamen zijn herinneringen terug. Flashbacks met zijn goedbedoelende moeder die haar zoon Raf noemde. Met een bruut van een vader die hem voor ‘nietsnut’ uitschold. Van een saaie blind date waarvan Homie voorstelde om die om te draaien. Daarop werd de scene nog eens achterstevoren gespeeld wat een hilarisch effect had en wel een happy end.

Verschrikkelijk

Gerard Oomen speelde de oudere Raf, Robert Hartman zwerver Homie en Margot Janssens zette een gemene baas neer. Na 12 ½ jaar bleek Raf met bonussen en dure auto’s door haar te zijn verlokt tot het maken van doortrapte, frauduleuze plannen waar grof geld mee werd verdiend. Raf papte aan met de secretaresse en verliet vrouw en kind. Verleden en heden liepen door elkaar heen. Vijf duistere figuren met zonnebrillen en hoodies achtervolgden Raf en Homie en hadden weinig goeds in de zin. Uiteindelijk besefte Raf dat zijn leven in het teken stond van geld en resultaat en wilde hij terug naar vrouw en kind. “Ik ben verschrikkelijk” constateerde hij. Maar thuis bestond allang niet meer.

Bij vlagen was het stuk ontroerend, grappig, donker en af en toe minder overtuigend. Maar met enkele goed gevonden plotwendingen was het een verrassend script. Bij het opensplijten van de boerderijmuur, bleek er nog een heden te zijn in een ziekenhuisbed. Het publiek was op het verkeerde been gezet en na het ontroerende einde klonk er een ontladend applaus.

CC (foto’s Casper van Aggelen)