Het WK voetbal is nog in volle gang, maar er is meer op komst. De grootste wielerwedstrijd van het jaar de Ronde van Frankrijk, of wel de Tour de France, gaat op vrijdag 4 juli van start in Barcelona en eindigt op 26 juli in Parijs. Het is de 113e editie, gestart in 1903 en slechts onderbroken door de oorlogsjaren 1914 t/m 1918 en 1940 t/m 1946. Zes keer startte de Tour de France in Nederland, de eerste keer in 1954 in Amsterdam en daarna volgden: 1973 Scheveningen, 1978 Leiden, 1996 ’s Hertogenbosch, 2010 Rotterdam en 2015 Utrecht.

Nederlandse renners gingen voor het eerst van start in 1936 met een ploegje van vier renners: Albert Gijsen uit het West-Brabantse Putte, de broers Albert en Antoon van Schendel, afkomstig uit Lage Zwaluwe, maar dan al jaren woonachtig in het Zuid Franse Toulouse en de Zeeuw Theo Middelkamp, die er zo waar in slaagde een bergetappe te winnen!

Rugnummer

Rein Lambregts uit Oosterhout is kenner ‘pur sang’. “Na mijn pensionering in 2004 heb ik, samen met mijn maat Hans Kuijper, een boek geschreven over alle 41 West-Brabantse wielrenners, die tot die tijd ooit aan de Tour de France hadden deelgenomen. De eerste nog in leven zijnde renner die wij interviewden was de toen 89-jarige Albert Gijsen in Putte. Uit een oud sigarenkistje haalde hij zijn gesigneerde rugnummer 58 uit de Tour van 1936 tevoorschijn. Toen onze fotograaf en wielerverzamelaar Henk Theuns die dag een foto van Albert kwam maken, wist hij zich het rugnummer eigen te maken. ‘Neem het maar mee, want als ik direct uit de tijd ben, kijken ze niet eens in dit sigarenkistje’, zei Albert tegen Henk. ’s Avonds belde Henk mij op, dat hij erg blij was met dit rugnummertje! Helaas heeft Albert Gijsen de presentatie van ons boek, in 2007 in het Cultuur Centrum te Zundert, niet meer mee mogen maken, hij overleed in 2006. Toen Henk Theuns in januari 2023 vrij onverwacht ook kwam te overlijden, hebben zijn erfgenamen mij het bewuste rugnummer geschonken. Het hangt sinds die tijd, netjes ingelijst, bij mij thuis. Als het beoogde wielermuseum van Rini Wagtmans in Etten-Leur er daadwerkelijk gaat komen, krijgen ze dit rugnummer 58

van de eerste Nederlandse deelnemer aan de Tour de France door mij geschonken – dat is bij deze beloofd – daar hoort het thuis!”

Pontiac

“West-Brabantse wielrenners die echt geschiedenis hebben geschreven in de Tour de France zijn: Wim van Est en Wout Wagtmans in de jaren vijftig, Cees Haast in de jaren zestig, Rini Wagtmans in de periode 1969 t/m 1972, Johan van der Velde in de jaren tachtig en Jeroen Blijlevens in de jaren negentig. Wim van Est (St. Willebrord) veroverde in 1951, na een etappezege, voor het eerst de gele trui, maar viel de dag erop in het ravijn van de Aubisque en moest opgeven! Horlogefabrikant Pontiac lanceerde de slagzin: Wim van Est viel 70 meter diep, zijn hart stond stil, maar zijn Pontiac liep! Wim’s beste klassering was een 8e plaats in het eindklassement in 1957. Wout Wagtmans (St. Willebrord) was hét grote wielertalent: 5e in de Tour van 1953, winnaar van de eerste etappe Amsterdam-Brasschaat in 1954, tot vier dagen vóór het einde geletruidrager in de Tour van 1956, dan uiteindelijk 6e. In totaal behaalde Wout 4 etappezeges en reed hij 11 dagen in de gele trui! Cees Haast (Rijsbergen) reed een geweldige Tour in 1965, stond 5 dagen voor het einde op de 5e plaats, toen hij ten val kwam en met een slagader bloeding moest opgeven. Rini Wagtmans (St. Willebrord), neef van Wout, werd 6e in zijn eerste Tour in 1969 en 5e in 1970, maar moest helaas zijn carriere al in 1973 beëindigen vanwege hartproblemen. Johan van der Velde (Rijsbergen) werd 3e in de Tour van 1982, twee dagen gele trui en drie etappezeges bij zes deelnames. Jeroen Blijlevens (Rijen), in zijn jeugd succesvol lid van Jeugd Wieler Vereniging Oosterhout, won in de periode 1995-1998 vier etappes in de Tour.”

Doping

“Twee Nederlandse renners slaagden er in de eindzege in de Tour de France te behalen: Jan Janssen (dan in Ossendrecht woonachtig) in 1968, die dan in de slottijdrit de Belg Herman van Springel de gele trui ontneemt met een verschil van 36 seconden en Joop Zoetemelk (woonachtig in het Franse Germigny-Leveque) in 1980, nadat hij al vijf maal als tweede was geëindigd! Vijf jaar later werd Joop nog wereldkampioen op de weg op 38-jarige leeftijd!”, aldus Lambregts. “Op de erelijst van de Tour de France staan verder vier renners, die vijf maal de eind-overwinning behaalden: Jacques Anquetil (Fr. 1957 en 1961 t/m 1964), Eddy Merckx (B. 1969 t/m 1972 en 1974), Bernard Hinault (Fr. 1978, 1979, 1981, 1982 en 1985) en Miquel Indurain (Sp. 1991 t/m 1995). Absolute recordhouder was de Amerikaan Lance Armstrong met zeven overwinningen in 1999 t/m 2005, maar hij werd als winnaar uit de boeken geschrapt na zijn bekentenis in januari 2013, in het Amerikaanse tv programma van Oprah Winfrey, dat hij al die jaren doping had gebruikt! Een probleem waar de wielersport jarenlang mee te maken heeft gehad. Voorbeelden ten overvloede: In 1967 sterft de Brit Tom Simpson 2 km onder de top van de Mont Ventoux, oorzaken: hitte, uitputting en doping. In 1978 probeert de Belg Michel Pollentier, na zijn zege op Alpe d’Huez en het veroveren van de gele trui, de dopingcontrole te ontlopen door urine te gebruiken uit een ‘peertje’ onder zijn oksel, hij werd ontmaskerd en uitgesloten. In 1991 de ‘intralipid affaire’ bij de wielerploeg van het in Oosterhout gevestigde bedrijf PDM in de elfde etappe. Alle renners van de ploeg zijn doodziek en stappen af, omdat het ongeoorloofde middel dat zij gebruik hadden, niet goed gekoeld was! In 1998 de ‘Festina affaire’, de gehele ploeg van kopman Virenque wordt uit de Tour gehaald, omdat bij hun verzorger Voet een auto vol verboden middelen wordt aangetroffen. Ook de Nederlandse TVM ploeg wordt verdacht en stapt in zijn geheel, net over de grens in Zwitserland uit de Tour. Ploegeider Priem en verzorger Moors worden vervolgens een half jaar vastgehouden in Frankrijk. In 2007 de ontmaskering van geletruidrager Michael Rasmussen van de Rabobankploeg. Hij wordt vier dagen vóór het einde van de Tour door zijn eigen ploegleiding uit de Tour gehaald en ontslagen, omdat hij had gelogen over de locatie van zijn training!”

Favoriet

“Het lijkt er op, dat de Tour daarna weer zuiver en eerlijk is geworden. De Zuid-Afrikaan Chris Froome heeft intussen vier maal de overwinning op zijn naam geschreven in 2013 en 2015 t/m 2017. Hij is vorig jaar gestopt met wielrennen. Zijn opvolger is de Sloveen Tadej Pogacar; ook hij behaalde al vier eindzeges in 2020, 2021, 2024 en 2025 en is voor dit jaar weer de grote favoriet. Hij kan zich dus dit jaar bij het illustere viertal recordhouders voegen! Zijn belangrijkste tegenstanders zijn waarschijnlijk de pas 19-jarige Fransman Paul Seixas en de voor de Nederlandse ploeg Visma-Lease a Bike rijdende Deen Jonas Vingegaard, reeds winnaar van de Tour in 2022 en 2023, die recent ook de Giro d’Italia op zijn naam schreef. En hoe ver gaat onze landgenoot Tymen Arensman, vorig jaar winnaar van twee bergetappes, komen?”

Over enkele weken zullen we het weten. De Tour de France blijft jaarlijks miljoenen mensen boeien. Zij zitten weer drie weken lang ’s middags aan de tv buis gekluisterd om de nieuwe prestaties en drama’s op de voet te kunnen volgen. Ik wens u veel kijkplezier, al is het maar om de prachtige landschappen!

(Foto’s 1 en 4 zijn eigen foto’s 2 en 3 zijn van Henk Theuns.)